Günümüzde tüketiciler satın aldıkları ürünlerin menşeini, kim tarafından üretildiğini ve herhangi bir uluslararası politik durumla bağlantısının olup olmadığını daha fazla merak ediyor. Bu nedenle özellikle dünya çapında yaygın olarak tüketilen içecek markaları gündeme sıkça geliyor. Sprite da The Coca-Cola Company tarafından geliştirilen ve dünya genelinde üretimi yapılan bir gazlı içecektir. Ürünün menşei Amerika Birleşik Devletleri’dir ve ilk kez 1961 yılında piyasaya sürülmüştür. Sprite’ın bilinen en önemli özelliği, ferahlatıcı limon-limonotu aromasıyla dünyanın neredeyse her yerinde aynı tat standardını korumasıdır. Bugün Türkiye dahil çok sayıda ülkede Coca-Cola sistemine bağlı yerel fabrikalarda üretilir ve bu yönüyle de global bir markanın yerelleştirilmiş versiyonu olarak raflarda yer alır.
Sprite İsrail Malı Mı?
Sprite’ın kökeni The Coca-Cola Company’e dayanır. Bu şirketin merkezi Amerika Birleşik Devletleri’nde Atlanta şehrindedir ve Sprite ilk kez bu şirket tarafından geliştirilmiştir. Dolayısıyla marka olarak Sprite, İsrail’e ait bir ürün değildir. Bu noktada sık sorulan soru olan “Sprite İsrail malı mı” ifadesinin altında genellikle markanın küresel üretim ağı nedeniyle oluşan kafa karışıklığı bulunur. Oysa Sprite, tescil sahibi olarak da üretim hakkı olarak da bir Amerikan ürünüdür. “Sprite İsrail malı mı” sorusunun sorulmasının temel sebeplerinden biri, Coca-Cola’nın dünya üzerinde farklı ülkelerde yerel fabrikalar aracılığıyla üretim yapmasıdır. Bu model, çok uluslu şirketlerde oldukça yaygındır ve bir ürünün belirli bir ülkede üretilmesi, o ülkenin menşei olduğu anlamına gelmez.
Türkiye’de satılan Sprite, Coca-Cola İçecek tarafından Türkiye’deki tesislerde üretilmektedir. Bu da ürünü yerli üretim hâline getirir, ancak markanın ait olduğu ülke ABD’dir. Yani tekrar vurgulamak gerekirse “Sprite İsrail malı mı” sorusunun yanıtı hayırdır. Sprite’ın İsrail devletine ait bir bağı yoktur ve İsrail kökenli bir şirket tarafından da geliştirilmemiştir. Coca-Cola global anlamda birçok ülkede faaliyet gösterir, bunların arasında İsrail de vardır; fakat bu, ürünün İsrail malı olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde Coca-Cola’nın Türkiye, Hindistan, Mısır, Japonya veya Avrupa ülkelerindeki faaliyetleri de bu ülkelerin markanın sahibi olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle “Sprite İsrail malı mı” sorusunun yaygınlaşması aslında markanın uluslararası yapısıyla ilgilidir, gerçek bir menşei bağıyla değil.
Sprite Hangi Ülkenin?
Tüketicilerin merak ettiği bir diğer konu da Sprite’ın hangi ülkeye ait olduğu sorusudur. Bu bağlamda “Sprite hangi ülkenin” sorusuna verilebilecek en net cevap, Sprite’ın kökeninin Amerika Birleşik Devletleri olduğudur. Ürün 1961’de ABD’de piyasaya sürülmüş, kısa zamanda global pazara açılmış ve daha sonra dünya genelinde yaygınlaşmıştır. Bu nedenle Sprite’ın ana vatanı Amerika’dır. Ancak marka küresel üretim modeline sahip olduğu için her ülkede yerel fabrikalarda üretilir. Bu da “Sprite hangi ülkenin” sorusunu sık sık gündeme getirir.
Türkiye’de üretilen Sprite, Coca-Cola İçecek’in yerel tesislerinde şişelenir ve Türkiye pazarına buradan sunulur. Yani Türkiye’de içtiğimiz ürün yerli üretimdir fakat markanın asıl sahibi ABD merkezli şirkettir. Bu yüzden “Sprite hangi ülkenin” sorusuna yanıt aranırken marka sahipliğiyle üretim yerinin karıştırılmaması gerekir. Sprite’ın formülü, marka hakları ve global yönetimi ABD’deki merkeze bağlıdır. Bu nedenle “Sprite hangi ülkenin” sorusunun doğru cevabı Amerika Birleşik Devletleri’dir.
Sprite Boykot Mu?
Son dönemde siyasi gündem yoğunlaştıkça tüketicilerin boykot listelerine ilgisi arttı ve bu bağlamda Sprite’ın boykot edilip edilmediği konusu da sıkça konuşulur oldu. Bu nedenle “Sprite boykot mu?” sorusu gündeme gelmektedir. Ancak Sprite’ın herhangi bir uluslararası resmi boykot listesinde yer almadığını belirtmek gerekir. Sprite, The Coca-Cola Company’nin global markalarından biri olduğu için zaman zaman şirketin faaliyet gösterdiği ülkeler üzerinden çeşitli iddialar dolaşıma girebiliyor. Fakat “Sprite boykot mu?” sorusunun yanıtı net bir şekilde hayırdır.
Boykot edilen ürünler genelde ilgili devletlerle doğrudan bağlantısı olan markalardır. Sprite ise İsrail menşeli olmadığı gibi resmi boykot listelerine girmiş bir ürün de değildir. Bu nedenle “Sprite boykot mu?” ifadesiyle karşılaşan tüketicilerin çoğu aslında internette dolaşan spekülatif bilgilerden etkilenmektedir. Oysa Sprite, Türkiye’de yerli fabrikalarda üretilen ve geniş bir dağıtım ağıyla tüketiciye sunulan bir içecektir. Dolayısıyla “Sprite boykot mu?” sorusunun yaygınlaşması daha çok sosyal medya kaynaklıdır ve somut bir temele dayanmaz.
